Συγχαρητήρια, στον Σύλλογο Ενεργών Πολιτών Καλλικράτειας για την πρωτοβουλία ίδρυσης ομάδας συντονισμού με θέμα «Εκλογές στο Δήμο Νέας Προποντίδας». Είναι πλέον κοινά αποδεκτό, ότι, η συμμετοχή της πλειοψηφίας των πολιτών στη διαμόρφωση ενός υγιούς και εποικοδομητικού πλαισίου διαλόγου, για θέματα που αφορούν τον δήμο και κατ’ επέκταση τη δημόσια διοίκηση, είναι επιβεβλημένη.
Η καθημερινότητα του πολίτη - δημότη είναι υπόθεση που μας αφορά, άμεσα. Είναι δική μας υπόθεση. Δηλώνω παρών σε αυτή την πολύ αξιόλογη προσπάθεια, και δεσμεύομαι (ατομικά) να συνεισφέρω κι εγώ -με διαφάνεια- στην ανοικτή διαβούλευση.
Με αφορμή την αξιόλογη πρωτοβουλία του Συλλόγου, και ως «τροφή» για παρακίνηση, ευαισθητοποίηση, ενεργοποίηση και δραστηριοποίηση περισσοτέρων, σε μια κοινή προσπάθεια, τονίζω την.... ανάγκη, και οι δύο (πλευρές), να επαναπροσδιορίσουν τη μέχρι τώρα στάση τους, και να καλλιεργήσουν μια αμφίδρομη σχέση μεταξύ του δήμου και των δημοτών, η οποία θα βασίζεται απαραίτητα σε θεμελιώδης Αρχές, στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και τον αλληλοσεβασμό. Επίσης, θεωρώ ότι καλό είναι να γνωρίζουμε οι άμεσα (πρωτίστως) και οι έμμεσα (δευτερευόντως) εμπλεκόμενοι με την δημόσια διοίκηση, κάποια πολύ βασικά πράγματα. Για τον λόγο αυτό, παραθέτω απόσπασμα από την εισήγηση του κ. Παναγιώτη Αλεξόπουλου, Προϊστάμενου Γραμματείας του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, περί «Νομιμότητας και Έλεγχου της Διοικητικής Δράσης» από το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.
«Η αρχή της νομιμότητας είναι θεμελιώδης αρχή του Δημοσίου Δικαίου και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται όλο το πλαίσιο των ενεργειών και της λειτουργιάς της Διοίκησης. Διατρέχει συνολικά όλη της τη δράση, καθορίζοντας με ακρίβεια κάθε φορά τι μπορεί και τη δεν μπορεί να πράξει η τελευταία. Κατά την έννοια αυτή, είναι σημαντικότατη αρχή, η οποία αφορά όλους ανεξαρτήτως τους τομείς δράσης της δημόσιας διοίκησης, αλλά και όλα ανεξαιρέτως τα διοικητικά όργανα, ανεξάρτητα με τα πραγματικά τους καθήκοντα, τα οποία φυσικά μπορεί να διαφέρουν σημαντικά, αφού η διοίκηση ενεργοποιείται και παρεμβαίνει σε ένα ευρύτατο πεδίο της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής ζωής των πολιτών.
Σύμφωνα με την αρχή της νομιμότητας η δράση της δημόσιας διοίκησης ρυθμίζεται όχι μόνο από το νόμο, όπως άλλωστε προκύπτει από την ετυμολογική επεξεργασία του όρου «νομιμότητα», αλλά από ένα σύνολο κανόνων δικαίου όπως οι κανόνες του Ευρωπαϊκού Κοινοτικού Δικαίου που έχουν άμεση εφαρμογή, οι συνταγματικοί κανόνες, οι νομοθετικές πράξεις καθώς και από κάθε κανόνα ανώτερης η ισοδύναμης προς τους κανόνες αυτούς τυπικής ισχύος. Διατυπώνεται δε και εφαρμόζεται κατά ένα τόσο απόλυτο τρόπο που αποκτά δυο, αλληλένδετες και αλληλοσυμπληρούμενες –αν και εννοιολογικά- αντίθετες έννοιες: μια θετική (+) και μια αρνητική (-). Κατά την πρώτη έννοια, οι ενέργειες των διοικητικών οργάνων πρέπει να είναι σύμφωνες με τους προαναφερόμενους κανόνες δικαίου, δηλαδή, σχηματικά θα μπορούσε να πει κανείς ότι «η Διοίκηση μπορεί να πράξει μόνον ότι προβλέπεται». Κατά τη δεύτερη έννοια, οι ενέργειες των οργάνων των δημοσίων νομικών προσώπων πρέπει να μην είναι αντίθετες με το σύνολο των παραπάνω κανόνων, συλλογιστική η οποία θα μπορούσε να αποτυπωθεί στη φράση «η Διοίκηση δεν μπορεί να πράξει κάτι που απαγορεύεται». Με τον τρόπο αυτό διατυπώνεται με αυστηρό τρόπο η αρχή της νομιμότητας περιορίζοντας και προσδιορίζοντας επακριβώς τα όρια δράσης της Δημόσιας Διοίκησης.
Προκειμένου να γίνει περισσότερο κατανοητό η λειτουργία της νομιμότητας, σκόπιμο είναι να γίνει μια αντιπαραβολή με το τι ισχύει στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου. Φυσικά και εδώ υπάρχει η έννοια της τήρησης των ισχυόντων κανόνων δικαίου, οι οποίοι ρυθμίζουν όλες τις εκφάνσεις της ζωής των ιδιωτών (κανόνες του Αστικού Δικαίου και του Ποινικού δικαίου), με μια όμως εντελώς διαφορετική θεωρητική θεμελίωση και πρακτική εφαρμογή. Στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου, οι πολίτες μπορούν να πράττουν ότι θέλουν (Αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, 361 ΑΚ) με τον όρο ότι τούτο δεν απαγορεύεται. Αντίθετα, η διοίκηση οφείλει η μπορεί να ενεργήσει μόνον ότι επιτρέπεται η δεν απαγορεύεται.
Η προφανής αυτή διαφορά οφείλεται σε μια σημαντικότατη διάκριση των αρμοδιοτήτων της διοίκησης. Όταν ο ιδιώτης ενεργεί, ενεργεί προφανώς για την ικανοποίηση ιδίου οφέλους, το οποίο και νόμιμο και επιτρεπτό είναι, αλλά και επιβεβλημένο, στα πλαίσια της ανάπτυξης επιχειρηματικής η επαγγελματικής δράσης, της ελεύθερης έκφρασης της προσωπικότητας και των υπολοίπων συνταγματικά κατοχυρωμένων ελευθεριών. Αντίθετα, η Δημόσια Διοίκηση δεν ενεργεί προς ίδιον όφελος, ούτε ασκεί πρωτογενές δικαίωμα όταν ενεργεί. Ενεργεί προς την ικανοποίηση του Δημόσιου Συμφέροντος το οποίο αποτελεί νομική έννοια, η οποία καθορίζεται από τους κανόνες δικαίου, ασκώντας Δημόσια Εξουσία η οποία πρέπει να περιορίζεται από αυτόν που την παραχωρεί, τον κυρίαρχο λαό. Για τον λόγο αυτό, και επειδή η διαχείριση δημόσιου χρήματος, η τήρηση των αρχών της ισότητας απέναντι στο νόμο, της διαφάνειας, της αντικειμενικής και αμερόληπτης κρίσης, ο κίνδυνος για την κατάχρηση της δημόσιας εξουσίας είναι έννοιες οι οποίες απαιτούν ένα μηχανισμό ασφάλειας, ούτος ώστε να διασφαλίζονται και να μην απειλούνται, ο νόμος, η θέληση δηλαδή του λαού μέσα από τη συνταγματικά κατοχυρωμένη άσκηση και λειτουργία της νομοθετικής λειτουργίας, κατοχυρώνει την ακεραιότητα των εννοιών αυτών».
Η καθημερινότητα του πολίτη - δημότη είναι υπόθεση που μας αφορά, άμεσα. Είναι δική μας υπόθεση. Δηλώνω παρών σε αυτή την πολύ αξιόλογη προσπάθεια, και δεσμεύομαι (ατομικά) να συνεισφέρω κι εγώ -με διαφάνεια- στην ανοικτή διαβούλευση.
Με αφορμή την αξιόλογη πρωτοβουλία του Συλλόγου, και ως «τροφή» για παρακίνηση, ευαισθητοποίηση, ενεργοποίηση και δραστηριοποίηση περισσοτέρων, σε μια κοινή προσπάθεια, τονίζω την.... ανάγκη, και οι δύο (πλευρές), να επαναπροσδιορίσουν τη μέχρι τώρα στάση τους, και να καλλιεργήσουν μια αμφίδρομη σχέση μεταξύ του δήμου και των δημοτών, η οποία θα βασίζεται απαραίτητα σε θεμελιώδης Αρχές, στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και τον αλληλοσεβασμό. Επίσης, θεωρώ ότι καλό είναι να γνωρίζουμε οι άμεσα (πρωτίστως) και οι έμμεσα (δευτερευόντως) εμπλεκόμενοι με την δημόσια διοίκηση, κάποια πολύ βασικά πράγματα. Για τον λόγο αυτό, παραθέτω απόσπασμα από την εισήγηση του κ. Παναγιώτη Αλεξόπουλου, Προϊστάμενου Γραμματείας του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, περί «Νομιμότητας και Έλεγχου της Διοικητικής Δράσης» από το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.
«Η αρχή της νομιμότητας είναι θεμελιώδης αρχή του Δημοσίου Δικαίου και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται όλο το πλαίσιο των ενεργειών και της λειτουργιάς της Διοίκησης. Διατρέχει συνολικά όλη της τη δράση, καθορίζοντας με ακρίβεια κάθε φορά τι μπορεί και τη δεν μπορεί να πράξει η τελευταία. Κατά την έννοια αυτή, είναι σημαντικότατη αρχή, η οποία αφορά όλους ανεξαρτήτως τους τομείς δράσης της δημόσιας διοίκησης, αλλά και όλα ανεξαιρέτως τα διοικητικά όργανα, ανεξάρτητα με τα πραγματικά τους καθήκοντα, τα οποία φυσικά μπορεί να διαφέρουν σημαντικά, αφού η διοίκηση ενεργοποιείται και παρεμβαίνει σε ένα ευρύτατο πεδίο της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής ζωής των πολιτών.
Σύμφωνα με την αρχή της νομιμότητας η δράση της δημόσιας διοίκησης ρυθμίζεται όχι μόνο από το νόμο, όπως άλλωστε προκύπτει από την ετυμολογική επεξεργασία του όρου «νομιμότητα», αλλά από ένα σύνολο κανόνων δικαίου όπως οι κανόνες του Ευρωπαϊκού Κοινοτικού Δικαίου που έχουν άμεση εφαρμογή, οι συνταγματικοί κανόνες, οι νομοθετικές πράξεις καθώς και από κάθε κανόνα ανώτερης η ισοδύναμης προς τους κανόνες αυτούς τυπικής ισχύος. Διατυπώνεται δε και εφαρμόζεται κατά ένα τόσο απόλυτο τρόπο που αποκτά δυο, αλληλένδετες και αλληλοσυμπληρούμενες –αν και εννοιολογικά- αντίθετες έννοιες: μια θετική (+) και μια αρνητική (-). Κατά την πρώτη έννοια, οι ενέργειες των διοικητικών οργάνων πρέπει να είναι σύμφωνες με τους προαναφερόμενους κανόνες δικαίου, δηλαδή, σχηματικά θα μπορούσε να πει κανείς ότι «η Διοίκηση μπορεί να πράξει μόνον ότι προβλέπεται». Κατά τη δεύτερη έννοια, οι ενέργειες των οργάνων των δημοσίων νομικών προσώπων πρέπει να μην είναι αντίθετες με το σύνολο των παραπάνω κανόνων, συλλογιστική η οποία θα μπορούσε να αποτυπωθεί στη φράση «η Διοίκηση δεν μπορεί να πράξει κάτι που απαγορεύεται». Με τον τρόπο αυτό διατυπώνεται με αυστηρό τρόπο η αρχή της νομιμότητας περιορίζοντας και προσδιορίζοντας επακριβώς τα όρια δράσης της Δημόσιας Διοίκησης.
Προκειμένου να γίνει περισσότερο κατανοητό η λειτουργία της νομιμότητας, σκόπιμο είναι να γίνει μια αντιπαραβολή με το τι ισχύει στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου. Φυσικά και εδώ υπάρχει η έννοια της τήρησης των ισχυόντων κανόνων δικαίου, οι οποίοι ρυθμίζουν όλες τις εκφάνσεις της ζωής των ιδιωτών (κανόνες του Αστικού Δικαίου και του Ποινικού δικαίου), με μια όμως εντελώς διαφορετική θεωρητική θεμελίωση και πρακτική εφαρμογή. Στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου, οι πολίτες μπορούν να πράττουν ότι θέλουν (Αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, 361 ΑΚ) με τον όρο ότι τούτο δεν απαγορεύεται. Αντίθετα, η διοίκηση οφείλει η μπορεί να ενεργήσει μόνον ότι επιτρέπεται η δεν απαγορεύεται.
Η προφανής αυτή διαφορά οφείλεται σε μια σημαντικότατη διάκριση των αρμοδιοτήτων της διοίκησης. Όταν ο ιδιώτης ενεργεί, ενεργεί προφανώς για την ικανοποίηση ιδίου οφέλους, το οποίο και νόμιμο και επιτρεπτό είναι, αλλά και επιβεβλημένο, στα πλαίσια της ανάπτυξης επιχειρηματικής η επαγγελματικής δράσης, της ελεύθερης έκφρασης της προσωπικότητας και των υπολοίπων συνταγματικά κατοχυρωμένων ελευθεριών. Αντίθετα, η Δημόσια Διοίκηση δεν ενεργεί προς ίδιον όφελος, ούτε ασκεί πρωτογενές δικαίωμα όταν ενεργεί. Ενεργεί προς την ικανοποίηση του Δημόσιου Συμφέροντος το οποίο αποτελεί νομική έννοια, η οποία καθορίζεται από τους κανόνες δικαίου, ασκώντας Δημόσια Εξουσία η οποία πρέπει να περιορίζεται από αυτόν που την παραχωρεί, τον κυρίαρχο λαό. Για τον λόγο αυτό, και επειδή η διαχείριση δημόσιου χρήματος, η τήρηση των αρχών της ισότητας απέναντι στο νόμο, της διαφάνειας, της αντικειμενικής και αμερόληπτης κρίσης, ο κίνδυνος για την κατάχρηση της δημόσιας εξουσίας είναι έννοιες οι οποίες απαιτούν ένα μηχανισμό ασφάλειας, ούτος ώστε να διασφαλίζονται και να μην απειλούνται, ο νόμος, η θέληση δηλαδή του λαού μέσα από τη συνταγματικά κατοχυρωμένη άσκηση και λειτουργία της νομοθετικής λειτουργίας, κατοχυρώνει την ακεραιότητα των εννοιών αυτών».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου